Blog Details

“អូទីស្សឹម” ជាអ្វី? What is Autism?

លោកអ្នកប្រហែលជាធ្លាប់លឺពាក្យថា “អូទីស្សឹម” (Autism) ញឹកញាប់ ប៉ុន្តែអាចនៅមានចម្ងល់ ឬមិនទាន់ច្បាស់ថាវាជាអ្វីពិតប្រាកដ។ ពេលខ្លះ មានការយល់ច្រលំផ្សេងៗអំពីអូទីស្សឹម។ អត្ថបទនេះ មានគោលបំណងផ្តល់ការពន្យល់ជាមូលដ្ឋាន និងងាយយល់បំផុត។

ជាដំបូង អ្វីដែលសំខាន់ត្រូវយល់នោះគឺ អូទីស្សឹម មិនមែនជាជំងឺ ទេ។ វាមិនមែនជាអ្វីដែលត្រូវ “ព្យាបាល” ឱ្យជាសះស្បើយនោះទេ។ អូទីស្សឹម គឺជា ភាពខុសប្លែកខាងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ (neurodevelopmental difference) ដែលមានន័យថា ខួរក្បាលរបស់បុគ្គលដែលមានអូទីស្សឹម ដំណើរការ និងយល់ឃើញពិភពលោកខុសប្លែកពីមនុស្សដទៃទៀត។

នៅសាលាអប់រំពិសេសម៉ាយលីតថលផាមឃីន យើងជឿជាក់ថា កុមារគ្រប់រូប រួមទាំងកុមារអូទីស្សឹម សុទ្ធតែមានសក្ដានុពល និងភាពអស្ចារ្យរៀងៗខ្លួន។ ការយល់ដឹង គឺជាជំហានដំបូងដ៏សំខាន់ក្នុងការផ្តល់ការគាំទ្រដ៏ត្រឹមត្រូវដល់ពួកគេ។

១. លក្ខណៈសំខាន់ៗនៃអូទីស្សឹម (ភាពខុសប្លែកជាចម្បង)

អូទីស្សឹមប៉ះពាល់ដល់មនុស្សម្នាក់ៗខុសៗគ្នា ប៉ុន្តែជាទូទៅ វាបង្ហាញចេញតាមរយៈភាពខុសប្លែកក្នុងផ្នែកធំៗពីរ៖

ប្រតិកម្មចំពោះសរីរាង្គ (Sensory Sensitivities): ពួកគេអាចមានប្រតិកម្មខ្លាំងជាង (hypersensitive) ឬតិចជាង (hyposensitive) មនុស្សទូទៅចំពោះការរំញោចតាមសរីរាង្គ ដូចជា ពន្លឺ, សំឡេង, ការប៉ះ, ក្លិន, ឬរសជាតិ។ (ឧ. អាចរំខានខ្លាំងដោយសំឡេងម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ឬអាចចូលចិត្តការឱបខ្លាំងៗ)។

ការប្រាស្រ័យទាក់ទង និងទំនាក់ទំនងសង្គម (Social Communication and Interaction):

ការបង្កើតមិត្ត ឬយល់ពីទំនាក់ទំនងសង្គម៖ ពួកគេអាចពិបាកយល់ពី “ក្បួន” មិនផ្លូវការក្នុងសង្គម ពិបាកចាប់ផ្តើម ឬរក្សាការសន្ទនា ឬហាក់ដូចជាមិនសូវចាប់អារម្មណ៍នឹងអ្នកដទៃ (ទោះបីជាពួកគេអាចចង់បានមិត្តភក្តិក៏ដោយ)។

ការយល់ ឬប្រើប្រាស់ភាសាកាយវិការ៖ ពួកគេអាចមិនសូវប្រើ ឬយល់ពីការធ្វើភ្នែកទំនាក់ទំនង (eye contact), ទឹកមុខ, ឬកាយវិការ ដើម្បីប្រាស្រ័យទាក់ទង។

ការយល់ន័យនៃពាក្យពេចន៍៖ ពួកគេអាចយល់ន័យចំៗនៃពាក្យពេចន៍ ពិបាកយល់ពាក្យលេងសើច ឬពាក្យប្រៀបធៀប។

ការអភិវឌ្ឍភាសា៖ កុមារអូទីស្សឹមខ្លះអាចនិយាយបានស្ទាត់ជំនាញ, ខ្លះអាចមានការយឺតយ៉ាវក្នុងការនិយាយ, ហើយខ្លះទៀតអាចមិននិយាយ (non-verbal) ដោយប្រើវិធីប្រាស្រ័យទាក់ទងផ្សេងទៀត (ដូចជារូបភាព ឬឧបករណ៍ជំនួយ)។

ចំណាប់អារម្មណ៍មានដែនកំណត់ និងអាកប្បកិរិយាដដែលៗ (Restricted Interests and Repetitive Behaviors):

ចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងក្លា៖ ពួកគេអាចមានចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើប្រធានបទ ឬវត្ថុជាក់លាក់ណាមួយ (ឧ. រថភ្លើង, ដាយណូស័រ, លេខ) ហើយអាចនិយាយ ឬចំណាយពេលច្រើនជាមួយវា។

ភាពត្រូវការភាពដូចគ្នា (Need for Sameness): ពួកគេអាចចូលចិត្តទម្លាប់ដដែលៗ ហើយមានអារម្មណ៍ពិបាក ឬតានតឹងនៅពេលមានការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ ឬបរិយាកាស។

ចលនាដដែលៗ (Repetitive Movements/Stimming): ពួកគេអាចធ្វើចលនារាងកាយដដែលៗ (ដូចជាការគ្រវីដៃ, ការយោលខ្លួន, ការបង្វិលវត្ថុ) ដែលអាចជួយពួកគេគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ ឬទប់ទល់នឹងការរំញោចពីបរិស្ថាន។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន និងអ្វីដែលអ្នកអាចធ្វើបន្ត

សរុបមក អូទីស្សឹម គឺជាផ្នែកមួយនៃភាពចម្រុះរបស់មនុស្ស ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរបៀបដែលខួរក្បាលដំណើរការខុសប្លែកពីគេ ដែលនាំឱ្យមានភាពខុសប្លែកក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងសង្គម ចំណាប់អារម្មណ៍ និងអាកប្បកិរិយា។ វាជាវិសាលគម ហើយមនុស្សម្នាក់ៗមានបទពិសោធន៍ខុសៗគ្នា។

អ្វីដែលសំខាន់បំផុតគឺ ការផ្តល់នូវការយល់ដឹង ការទទួលយក ក្តីស្រលាញ់ និងការគាំទ្រសមស្រប។ ប្រសិនបើលោកអ្នកមានកង្វល់អំពីការលូតលាស់ ឬអាកប្បកិរិយារបស់កូន សូមស្វែងរកការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យកុមារ ឬអ្នកជំនាញផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍កុមារ។

ចង់ស្វែងយល់បន្ថែមអំពីរបៀបដែល សាលាអប់រំពិសេសម៉ាយលីតថលផាមឃីន គាំទ្រកុមារអូទីស្សឹម និងកុមារមានតម្រូវការពិសេសដទៃទៀតមែនទេ?
ទាក់ទងមកយើងខ្ញុំ – 070 288 988